NieuwsBang voor de tandarts? Test jezelf hier

Tips bij angst voor de tandarts

Er zijn veel mensen die zeggen bang te zijn voor de tandarts of de tandheelkundige behandeling zelf. De cijfers spreken boekdelen. 40% van de Nederlandse volwassenen zegt in enige mate angstig te zijn om naar de tandarts te gaan. De angst bij kinderen lijkt minder groot, al is van hen ook ca. 15% bang voor de behandeling. 6% van de kinderen is echt heel erg angstig; van de volwassenen geeft maar liefst 12% aan dat ze extreem angstig zijn. Tenminste 600.000 Nederlanders gaan helemaal niet naar de tandarts omdat ze daar te bang voor zijn. Als je angstig bent sta je dus niet alleen. Maar vaak dénk je dat je angstiger bent dan in werkelijkheid het geval is. Mocht je zelf uit willen vinden hoe angstig je nu écht bent, dan kan je de drie minuten-test doen op onze website delievetandarts.nl. Klik hier om jezelf te testen met de Dental Anxiety Scale
Hieronder gaan we verder in op het verschijnsel angst voor de tandarts en geven we je graag een serie tips die je goed kunt gebruiken als je bang bent voor de tandarts.

Drempels voor de tandarts

Mocht je door angst drempels ervaren om weer naar de tandarts te gaan dan sta je er niet alleen voor. Platform De Lieve Tandarts heeft al duizenden ‘tandartsmijders’ weer over die drempel heen geholpen. De meesten zijn via ons terecht gekomen bij een lieve tandarts, dat zijn tandartspraktijken met het Keurmerk De Lieve Tandarts. Een enkeling moest naar een Centrum voor Bijzondere Tandheelkunde (CBT) om van zijn/haar angst af te komen en de eerste behandelingen te ondergaan. Maar ons doel is dat je gewoon behandeld kunt worden door een lieve tandarts bij je in de buurt. We hebben geen enkel vertrouwen in tandartspraktijken die narcose als hun handelsmerk zien. Behandelingen onder volledige anesthesie zijn alleen geschikt voor patiënten voor wie echt geen andere oplossing bestaat.

Wat zijn de oorzaken van angst voor de tandarts?

De oorzaken van de angst voor de tandarts kunnen heel verschillend zijn. Vaak zijn ze terug te voeren naar de jeugd. De vroegere (school-) tandarts heeft voor veel traumatische ervaringen gezorgd. Wie weet komt het je bekend voor dat er kinderen door de schooltandarts behandeld werden zonder verdoving. Maar we horen en lezen ook verhalen dat de tandartsassistent de mond opentrok en de kinderen echt vasthield zodat ze door de schooltandarts behandeld konden worden. Vaker komt het voor dat angst voor de tandarts ‘afgekeken’ is van de ouders of afkomstig van sterk overdreven ‘griezelverhalen’. Het geluid van de boor of de luchtjes van desinfecterende middelen in de praktijk stimuleren de angst en voeren vaak terug naar de traumatische ervaringen van de angstpatiënten. Sommigen kunnen ook vooraf al heel bang zijn voor eventuele pijn. Anderen zijn bijvoorbeeld zonder reden vooraf al bang dat hun tong doorboord gaat worden of dat er een tandzenuw geraakt wordt.

Tips om angst voor de tandarts te voorkomen

Kinderen

Je voorkomt angst voor de tandarts het best al zo vroeg mogelijk. Neem je kind zo jong mogelijk mee naar de tandarts of mondhygiënist. Ook als het zelf nog niet behandeld wordt kan je kind al wel zo vroeg mogelijk wennen aan de omgeving, de geluiden en de geurtjes. Laat het dan ook even in de mond kijken door een assistente bijvoorbeeld. Uit onderzoek blijkt dat hoe eerder een kind went aan de tandarts, hoe kleiner de kans is dat er later angst ontstaat.
Bij jonge kinderen is het goed als één van de ouders erbij is tijdens de controle of behandeling. Als je kind wat ouder wordt is het juist goed het te laten proberen zelf te gaan, wat goed is voor hun zelfvertrouwen. Als je erbij bent als ouder is het verstandig wel zoveel mogelijk over te laten aan de tandarts of mondhygiënist. Beloftes als: “Je voelt absoluut niks” zijn niet verstandig, want als je kind dan tòch pijn ervaart kan het zich verraden voelen. Beloningen in de vorm van een klein presentje of een uurtje langer opblijven als je kind zich kranig gedragen heeft werken goed. Maar waak er wel voor om juist teveel nadruk te leggen op dit soort prestaties. Ideaal is dat je kind het ‘naar de tandarts gaan’ als iets normaal ervaart, dat erbij hoort zoals naar de kapper gaan.

Tips voor als je wel naar de tandarts durft te gaan 

Als je wel durft, maar het toch lastig vindt om naar de tandarts te gaan dan hebben we een aantal tips voor je. Het wachten in de wachtkamer duurt bij een lieve tandarts meestal niet erg lang, maar als je onrustig bent is elke minuut te lang.
Neem wat mee voor in de wachtkamer (misschien kan dat tijdens corona niet, bel even met de praktijk of dat wel of niet mag in deze tijd), zoals een luisterboek of muziek, een tijdschrift of ander leesmateriaal. Wat je ook kunt doen is samen gaan, met een vriend, buddy of coach. Je kunt ook de volgende afspraak maken met de aanwezige balie-assistent: maak buiten een korte wandeling en laat je bellen als de wachttijd om is. Wat de oorzaak van je angst ook is, het is van belang dat er een sfeer van wederzijds vertrouwen ontstaat tussen de tandarts/behandelaar en jou. Door te praten over wat je bezig houdt en wat je angst eventueel is, is de behandelaar voorbereid en kan hij/zij wat meer tijd voor je inplannen.
Laat je goed informeren over het soort behandelingen dat je te wachten staan. Probeer je dan af te vragen (eventueel met hulp van een coach of psycholoog) wat het prettigst voor je is. Wil je precies weten wat er gebeurt tijdens de behandeling, m.a.w. wil je dat de tandarts elke stapje begeleidt van commentaar of liever juist niet? Wil je meekijken voor zo ver dat gaat? (met een spiegel bijvoorbeeld). Pijn is vrijwel altijd te voorkomen. Verdoving is een must als je wat angstig bent. Er zijn lieve tandarts- en mondzorgpraktijken waar ze – als je dat wilt – een zalfje aanbrengen op je tandvlees waardoor je niets meer voelt van de naald. Wie weet mag je een rustgevend pilletje. Overleg dat altijd even met je huisarts of tandarts.
Probeer eens of je baat hebt bij ontspannings- of ademhalingsoefeningen. Yogales kan je hierin ook een stuk op weg helpen. Verder is alle afleiding handig. Vraag om muziek als het stil is, of neem je eigen muziekspeler mee met oordopjes. Wie weet hangt er een monitor boven de stoel waarop je een film kunt kijken of misschien zelfs je eigen Netflix-serie. Alles wat je aandacht van de behandeling afleidt kan handig zijn. Vraag ook je tandarts of de assistent om tips.

Iedereen heeft behoefte aan controle tijdens de tandheelkundige behandeling.

Spreek een stopteken af met je behandelaar, zoals het opsteken van je hand. De de tandarts zal de behandeling dan direct onderbreken. Zo houd je het gevoel dat je iets van de behandeling in eigen hand houdt.
Mocht je een tandarts hebben die geen begrip toont voor je angst, neem dan de stap om een andere tandarts te zoeken. Ze zijn er absoluut die wel uitleg geven, begrip tonen voor je wensen en eventuele angst of schaamte. Doe dit pas nadat je in gesprek bent gegaan met je eigen tandarts en als dat niet het gewenste resultaat opgeleverd heeft. Check delievetandarts.nl

Tips voor wie angstig is en niet naar de tandarts durft

Er zijn zoals je misschien al gelezen hebt heel veel mensen die niet naar de tandarts gaan omdat ze te bang zijn. Dat is een slechte zaak. Als je lange tijd niet gaat dan levert dat meestal problemen op met je gebit.  Daardoor worden de behandelingen lastiger en duurder. En dat wil je juist voorkomen. Het is goed om er met anderen over te praten, dat kan vaak een goede eerste stap zijn. Die ander kan je op het spoor brengen van een aardige tandarts die de tijd voor je neemt. En verder vind je die misschien hier op ons platform.
Mocht je de eerste stap gezet hebben en je aangemeld hebben bij een tandartspraktijk dan kan je afspreken dat er stapje voor stapje dingen worden gedaan. Dus afspraak 1 alleen de kennismaking en controle bijvoorbeeld. Zo kan je ook uitproberen of je een klik hebt met het team van behandelaars.
Zit de angst te diep, bijvoorbeeld als je score op de Dental Anxiety Scale hoger is dan 15, praat er dan over met je huisarts. Deze kan je doorverwijzen naar een tandarts angstbegeleiding of een centrum voor bijzondere tandheelkunde.
Wie weet kan je ook heel goed de hulp gebruiken van een psycholoog. EMDR is bijvoorbeeld een heel effectieve therapie als je last hebt van een trauma. Meld je aan bij de besloten Facebook-groep Drempels voor de Tandarts. Zo kom je direct in contact met tandartsen en mondhygiënisten. In een veilige omgeving waar je vrijblijvend en gratis advies krijgt. Klik hier. 

Wat je zelf kunt doen om minder angstig te worden

We hebben hierboven al enkele tips gegeven.

  • Hier vind je meer informatie over EMDR.
  • Je kunt een online cursus volgen via PsyNed. En je kunt er ook hulp krijgen van een psycholoog. Kijk hier.

Onthoud dat je altijd op zoek kunt naar een andere, lievere tandartspraktijk. Het gaat om jouw gezondheid en welbevinden. Daar kan je gewoon je eigen keuzes in maken in ons land. Neem bij twijfel altijd even contact op met de praktijk of eventueel met je verzekering.